Czy AI słucha inaczej?
I Ogólnopolski Konkurs Wokalny im. Bogdana Paprockiego „Paprocki Junior” stał się pierwszym w Polsce konkursem wokalnym, w którym sztuczna inteligencja została włączona do procesu oceny artystycznej. Jak podkreśla dr Rafał Jaworski, wyniki Jurora AI wykazały wysoką stabilność ocen oraz częściową zbieżność z ocenami jury konkursowego, choć w niektórych przypadkach AI wskazała innych laureatów, wynikających z odmiennej hierarchii kryteriów oceny. Dlaczego? Projekt Stowarzyszenia im. B. Paprockiego otwiera nowy rozdział w refleksji nad relacją pomiędzy technologią a sztuką wykonawczą.
O Konkursie
W dniach 23–25 stycznia 2026 roku w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia nr 3 im. Juliusza Zarębskiego w Warszawie odbył się I Ogólnopolski Konkurs Wokalny im. Bogdana Paprockiego dla Uczniów Szkół Średnich – Paprocki Junior. Organizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie im. Bogdana Paprockiego. Konkurs skierowany był do uczniów szkół muzycznych II stopnia i został podzielony na dwie grupy wiekowe: grupa I: uczniowie klas I–II oraz grupa II: uczniowie klas III–IV.
Program konkursu obejmował dwa etapy. W pierwszym uczestnicy prezentowali dowolną pieśń i arię, natomiast w drugim – dodatkowo utwór obowiązkowy: arię „Nel cor più non mi sento” Giovanniego Paisiella, wykonaną przy akompaniamencie fortepianu. Uczestnikom towarzyszył prof. dr hab. Robert Marat.
W skład Jury weszli wybitni polscy artyści scen operowych: dr hab. Magdalena Idzik (przewodnicząca), dr hab. Iwona Hossa, dr Sylwester Kostecki, prof. dr hab. Adam Zdunikowski, a także Sebastian Stieler – twórca narzędzia Juror AI oraz dr Rafał Jaworski – ekspert AI z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i AI Tech Lead w Pricewaterhouse Coopers (PwC). Do II etapu Konkursu Jury zakwalifikowało 5 Uczestników z grupy I i 10 Uczestników z grupy II.
Pionierski eksperyment z udziałem AI
Szczególnym wyróżnikiem konkursu był nowatorski eksperyment naukowo-artystyczny, polegający na wprowadzeniu piątego jurora – sztucznej inteligencji. Juror AI analizował nagrania arii obowiązkowej, porównując je z wykonaniem wzorcowym. Ocena AI nie wpływała na werdykt jury artystycznego, lecz prowadziła do wyłonienia laureata specjalnej Nagrody Jurora AI.
W ramach eksperymentu wszyscy uczestnicy II etapu wykonywali obowiązkową arię Paisiella. Występy – realizowane przy akompaniamencie fortepianu – zostały profesjonalnie zarejestrowane, a nagrania głosu poddano analizie z wykorzystaniem autorskiego narzędzia Juror AI, opartego na technologii sztucznej inteligencji. System analizował nagrania wokalne, po konwersji próbek dźwiękowych do postaci wektorowej algorytmy oceniały szereg parametrów techniki i stylu śpiewu, m.in. intonację, czystość dźwięku, długość frazy i oddechu, dykcję, stabilność głosu, kontrolę dynamiki, frazowanie, zdobnictwo oraz zgodność wykonania ze stylem i poprawną wymową włoską.
Uzyskane wyniki wykazały wyraźną różnicę pomiędzy grupą młodszą i starszą – zgodnie z oczekiwaniami wyższe noty osiągali bardziej doświadczeni wykonawcy. Jednocześnie zwracała uwagę stabilność ocen AI, bez skrajnych odchyleń. Choć część analiz Jurora AI była zbieżna z opiniami jury konkursowego, algorytm wskazałby innych laureatów, kierując się inną hierarchią kryteriów oceny głosu niż jurorzy–artyści.
Laureaci konkursu
Grupa I
- I miejsce – Kamil Dudziak (3 500 zł)
- III miejsce – Amelia Florczak (1 500 zł)
- III miejsce ex aequo – Zuzanna Pala (1 500 zł)
- Nagroda Jurora AI – Juliusz Buczyński (600 zł)
Grupa II
- I miejsce – Daria Morawik (3 500 zł)
- I miejsce ex aequo – Maciej Markowski (3 500 zł)
- II miejsce – Olha Zavada (2 500 zł)
- Wyróżnienia – Felicja Black, Stanisław Kier (po 1 000 zł)
- Nagroda Jurora AI – Kalina Młodożeniec (600 zł)
- Nagroda dla wyróżniającego się pianisty – Tatiana Orłowska (800 zł)
