Podczas konferencji prasowej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska oraz dyrektor teatru Boris Kudlička podkreślali, że skala przedsięwzięcia wykracza daleko poza standardowy remont. To realna przebudowa jednego z największych teatrów operowych na świecie.

Dyrekcja zwraca uwagę, że przy frekwencji sięgającej niemal 98 procent wyraźnie widać rosnące zapotrzebowanie na działalność instytucji – zarówno w obszarze spektakli, jak i projektów edukacyjnych oraz pracy zespołów artystycznych. Planowana inwestycja ma być odpowiedzią na te potrzeby.

– Kultura jest dobrem wspólnym, ale nie będzie nim naprawdę, jeśli nie będzie dostępna – podkreślała ministra Marta Cienkowska. Jak zaznaczyła, inwestycje w infrastrukturę kultury mają dziś znaczenie strategiczne i są traktowane na równi z inwestycjami w transport, energetykę czy bezpieczeństwo. W ramach programu FEnIKS na kulturę przeznaczono rekordowe środki – około 600 mln euro, czyli blisko 2,5 mld zł. – To największa alokacja na kulturę od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej – mówiła.

Jak dodała, obecnie realizowanych jest około 50 inwestycji, z których część ma charakter strategiczny. Jedną z nich jest modernizacja Teatru Wielkiego – Opery Narodowej. Projekt otrzyma ponad 90 mln zł dofinansowania unijnego, a jego całkowita wartość przekracza 140 mln zł. – To nie jest tylko finansowanie, ale impuls do zmiany myślenia o funkcjonowaniu instytucji i jej otwarciu na nowe działania – zaznaczyła.

Nowe przestrzenie i rozbudowa zaplecza

Modernizacja obejmie zarówno rozbudowę, jak i gruntowną reorganizację istniejących przestrzeni. Wśród najważniejszych elementów projektu znajdują się:

• budowa nowych sal prób, w tym przestrzeni baletowych, na dachach budynku
• modernizacja sal tańca i ruchu scenicznego oraz przestrzeni pracy zespołów artystycznych
• stworzenie nowej sali teatralno-muzycznej przy Scenie Głównej (w jednej z kieszeni scenicznych)
• budowa wielofunkcyjnej przestrzeni edukacyjnej i warsztatowej
• dostosowanie Sal Redutowych do funkcji koncertowych, wraz z poprawą akustyki
• rozbudowa i modernizacja zaplecza technicznego, w tym systemów audio-wideo i infrastruktury IT
• modernizacja przestrzeni warsztatowych i zaplecza produkcyjnego
• unowocześnienie systemów oświetlenia i technologii scenicznej, w tym wdrożenie systemów do prewizualizacji spektakli

Całość inwestycji została rozpisana na kilka równoległych zadań, obejmujących praktycznie wszystkie kluczowe obszary funkcjonowania teatru – od prób i produkcji, po edukację i nowe formy prezentacji sztuki.

Więcej widzów, krótszy proces produkcji

Efektem modernizacji ma być nie tylko poprawa warunków pracy artystów, ale także zwiększenie dostępności oferty dla publiczności. Szacuje się, że liczba odbiorców wzrośnie o około 37 tysięcy osób rocznie. Istotnym celem jest również skrócenie czasu przygotowania produkcji oraz większa elastyczność repertuarowa.

Projekt ma stworzyć przestrzeń łączącą tradycję opery z nowoczesnymi technologiami i odpowiadającą na potrzeby współczesnych odbiorców – w tym młodszych widzów oraz uczestników działań edukacyjnych.

Prace bez zamykania teatru

Realizacja inwestycji rozpocznie się latem 2026 roku i potrwa około dwóch i pół roku. Zakończenie pierwszego etapu planowane jest na 2029 rok.

Dyrektor Boris Kudlička podkreśla, że działalność artystyczna będzie kontynuowana mimo prowadzonych prac. Sezony zostaną częściowo przeorganizowane – z dłuższymi przerwami letnimi, które umożliwią prowadzenie robót w okresach najmniejszej aktywności scenicznej.

Jak zaznaczył, pierwszy etap modernizacji będzie możliwy do przeprowadzenia równolegle z funkcjonowaniem teatru, natomiast większym wyzwaniem okaże się kolejna faza inwestycji, obejmująca modernizację technologii scenicznej – systemów działających od kilkudziesięciu lat, które wymagają dostosowania do współczesnych standardów bezpieczeństwa.

Opera także poza swoją siedzibą

W czasie modernizacji planowane jest rozwinięcie współpracy z innymi instytucjami – m.in. Łazienkami Królewskimi, Muzeum Historii Polski oraz Teatrem Nowym w Warszawie. Celem jest utrzymanie ciągłości działalności artystycznej oraz poszukiwanie nowych form obecności opery w przestrzeni miasta.

Szczegóły dotyczące kolejnego sezonu artystycznego zostaną przedstawione podczas konferencji prasowej 11 maja.

Finansowanie i skala projektu

Projekt „Opera Nowych Możliwości” realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021–2027 i stanowi jedno z kluczowych przedsięwzięć inwestycyjnych w polskiej kulturze. Całkowity koszt inwestycji wynosi ponad 140 mln zł, z czego ponad 90 mln zł pochodzi ze środków Unii Europejskiej. Pozostała część finansowania zapewniona jest z budżetu państwa oraz środków własnych Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.