Głos, który podbił Metropolitan Opera. Nie żyje Martina Arroyo

Jej kariera przypadła na okres, gdy czarnoskórzy artyści wciąż musieli mierzyć się z uprzedzeniami rasowymi i ograniczonym dostępem do scen. Międzynarodowe uznanie zdobyła dzięki swojemu potężnemu sopranowi spinto o ciemnej, bogatej barwie, umiejętności znakomitego niuansowania frazy oraz wyjątkowej wrażliwości muzycznej. We wtorek, 13 października 2026 roku w wieku 90 lat odeszła Martina Arroyo.

Urodziła się 2 lutego 1936 roku w Nowym Jorku i dorastała w Harlemie. Jej ojciec – inżynier mechanik – pochodził z Portoryko, a matka była Afroamerykanką. Muzyka towarzyszyła jej od najmłodszych lat – uczyła się gry na fortepianie, uczęszczała na zajęcia baletowe i śpiewała w chórze kościelnym. Rodzice zabierali ją do muzeów, teatrów i na koncerty, a przedstawienia broadwayowskie, które oglądała w latach 40., rozbudziły w niej marzenia o karierze scenicznej.

Studiowała w Hunter College w Nowym Jorku, gdzie w 1956 roku uzyskała licencjat z języków romańskich, a następnie literaturę porównawczą na Uniwersytecie Nowojorskim. Pracowała jako nauczycielka języka włoskiego i pracownica opieki społecznej, równocześnie kształcąc głos pod kierunkiem Marinki Gurewich oraz umiejętności aktorskie pod okiem Josepha Turnaua.

Martina Arroyo – „O patria mia” z opery „Aida” Giuseppe Verdiego. Nagranie z Teatro Colón w Buenos Aires, 16 czerwca 1968 roku. Dyryguje Bruno Bartoletti. Źródło: YouTube, kanał Onegin65

W 1958 roku zwyciężyła w konkursie The Metropolitan Opera „Auditions of the Air”, otrzymując nagrodę pieniężną oraz stypendium umożliwiające naukę w studium operowym tego teatru. Początkowo występowała w mniejszych rolach, zdobywając doświadczenie i doskonaląc warsztat (między innymi w partii Głosu z Nieba w „Don Carlosie” Giuseppe Verdiego, a także w partiach Woglindy, Trzeciej Norny, Ortlindy i Leśnego Ptaszka w „Pierścieniu Nibelunga” Richarda Wagnera). W tym samym roku zadebiutowała w Carnegie Hall podczas amerykańskiej premiery opery „Assassinio nella cattedrale” Ildebranda Pizzettiego.

Martina Arroyo jako Aida © Louis Mélançon / Met Opera
Martina Arroyo jako Aida © Louis Mélançon / Met Opera

W kolejnych latach występowała przede wszystkim w tytułowej roli „Aidy” Giuseppe Verdiego na scenach Oper w Zurychu, Hamburgu, Wiedniu i Berlinie. Co ciekawe, we wrześniu i październiku 1962 roku występowała w Polsce – w Szczecinie, Poznaniu, Koszalinie, Olsztynie, Bydgoszczy, Poznaniu, Wrocławiu i Rzeszowie. Przełomowy okazał się rok 1965, kiedy to otrzymała propozycję zastąpienia słynnej szwedzkiej sopranistki Birgit Nilsson w tytułowej roli „Aidy” Giuseppe Verdiego w The Metropolitan Opera, a spektakl ten zakończył się owacją na stojąco.

W latach 1965–1978 była jedną z najważniejszych sopranistek nowojorskiej Met, a szczególne miejsce w jej repertuarze zajmowały dzieła Verdiego – oprócz „Aidy”, również „Trubadur” (Leonora), „Ernani” (Elwira), „Makbet” (Lady Makbet), „Don Carlos” (Elżbieta), „Bal maskowy” (Amelia) oraz „Moc przeznaczenia” (Leonora). Kreowała również tytułowe postaci „Madamy Butterfly” i „Toski” Giacoma Pucciniego oraz „Giocondy” Amilcarego Ponchiellego, rolę Donny Anny i Donny Elwiry w „Don Giovannim” Wolfganga Amadeusza Mozarta, a także Liu w „Turandot” Pucciniego, Magdaleny w „Andrea Chénier” Umberta Giordana, Santuzzy w „Rycerskości wieśniaczej” Pietra Mascagniego, Elzy w „Lohengrinie” i Senty w „Latającym Holendrze” Richarda Wagnera.

Martina Arroyo – „Inflammatus et accensus” ze „Stabat Mater” Gioachina Rossiniego. Dyryguje Thomas Schippers, nagranie z 1965 roku.

W 1968 roku zadebiutowała w londyńskim Covent Garden jako Aida, a w następnych latach występowała między innymi w mediolańskiej La Scali, Operze Paryskiej, Operze Wiedeńskiej, San Francisco Opera, Lyric Opera of Chicago i Teatro Colón w Buenos Aires. Ostatnie przedstawienie w Metropolitan zaśpiewała w 1986 roku, a regularne występy zakończyła w 1989 roku. Powracała później na scenę wcielając się w postać Mirandy w operze „Blake” Lesliego Adamsa, a także w tytułową bohaterkę „Turandot” Pucciniego.

Po zakończeniu kariery scenicznej Martina Arroyo poświęciła się kształceniu młodych artystów. Wiedzą dzieliła się między innymi na Louisiana State University, University of California w Los Angeles, Wilberforce University oraz Indiana University. W 2003 roku w Nowym Jorku założyła Martina Arroyo Foundation, która ma na celu wspieranie początkujących artystów – rozwój ich umiejętności i ułatwianie im rozpoczęcie profesjonalnej kariery.

Martina Arroyo – „Libera me” z „Messa da Requiem” Giuseppe Verdiego. Nagranie z katedry św. Pawła w Londynie, 25 lutego 1970 roku. London Symphony Orchestra i London Symphony Chorus pod dyrekcją Leonarda Bernsteina

Z dokonanych przez artystkę kompletnych nagrań oper warto przede wszystkim posłuchać jej interpretacji partii Leonory w „Mocy przeznaczenia” Giuseppe Verdiego pod batutą Lamberta Gardelliego, z udziałem Carla Bergonziego, Piera Cappuccilliego i Ruggera Raimondiego (EMI 1969). Znakomita jest również jej Amelia w „Balu maskowym” Verdiego (EMI 1975, z Plácidem Domingiem, Piero Cappuccillim i Fiorenzą Cossotto, pod batutą Riccarda Mutiego) oraz Elena w „Nieszporach sycylijskich” Verdiego (RCA 1973, z Plácidem Domingiem, Sherrillem Milnesem i Ruggerem Raimondim, pod batutą Jamesa Levine’a).

Legendarne jest nagranie „Don Giovanniego” Wolfganga Amadeusza Mozarta, nagrane pod batutą Karla Böhma dla wytwórni Deutsche Grammophon w 1967 roku, w którym Martina Arroyo śpiewa partię Donny Elwiry u boku Dietricha Fischer-Dieskaua (partia tytułowa), Birgit Nilsson (Donna Anna) i Petera Schreiera (Don Ottavio). Szczególnie interesująca może być rejestracja live spektaklu „Aidy” Verdiego z mediolańskiej La Scali pod batutą Claudia Abbada, w którym występującej w swojej koronnej roli Aidy Martinie Arroyo partnerują Plácido Domingo, Fiorenza Cossotto, Piero Cappuccilli i Nicolai Ghiaurov.

Jeśli cenisz nasze treści, możesz wesprzeć ORFEO symboliczną kawą ☕

☕ Postaw kawę
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img

Również popularne