Polskie premiery operowe: „Król Roger” w Poznaniu

„Król Roger”, uznawany przez samego kompozytora za dzieło szczególne, od momentu prapremiery w 1926 roku w Warszawie zajmuje wyjątkowe miejsce w historii muzyki. To opera o niezwykłej sile oddziaływania – nasycona symboliką, zmysłową kolorystyką dźwiękową i charakterystyczną, niemal hipnotyczną ekspresją. Szymanowski stworzył utwór wymykający się tradycyjnej dramaturgii – pozbawiony dynamicznej akcji, skupiony na wewnętrznych przeżyciach bohaterów.

Inspiracją dla kompozytora były jego podróże na południe Europy, zwłaszcza na Sycylię, a także fascynacja kulturą antyczną i arabską. W „Królu Rogerze” odnajdujemy echa filozofii Nietzschego, mit dionizyjski oraz refleksję nad konfliktem między racjonalnością a żywiołem, między porządkiem a ekstazą.

Opera rozgrywa się w trzech kontrastujących aktach – bizantyjskim, orientalnym i helleńskim – które różnią się nie tyle akcją, co atmosferą i nastrojem. Oszczędna dramaturgia staje się przestrzenią dla intensywnej ekspresji emocjonalnej, a muzyka Szymanowskiego – pełna subtelnych barw i długich, płynnych fraz – buduje aurę tajemnicy i niejednoznaczności.

Nową inscenizację przygotowuje Krzysztof Cicheński, reżyser konsekwentnie poszerzający granice teatru operowego. W jego interpretacji „Król Roger” staje się opowieścią o wewnętrznej przemianie bohatera, zapoczątkowanej spotkaniem z tajemniczym Pasterzem. Konfrontacja, która początkowo ma charakter racjonalny, stopniowo przeradza się w fascynację i prowadzi Rogera ku duchowej wędrówce.

Reżyser podkreśla, że opera Szymanowskiego nie opowiada o jednoznacznym konflikcie czy tragicznym wyborze, lecz o próbie pogodzenia przeciwieństw. Żywioły apolliński i dionizyjski współistnieją tu i przenikają się, a bohater – otwierając się na to, co inne – nie traci swojej tożsamości, lecz osiąga wewnętrzne spełnienie. Cicheński odczytuje dzieło również przez pryzmat biografii kompozytora i historycznego przełomu, w którym powstawało, widząc w nim zapis kryzysu, ale i głębokiej transformacji – zarówno jednostkowej, jak i kulturowej.

Kierownictwo muzyczne objął Maestro Jacek Kaspszyk – jeden z najwybitniejszych polskich dyrygentów. W spektaklu wystąpią m.in.: Szymon Mechliński i Łukasz Klimczak (Król Roger), Ruslana Koval i Joanna Freszel (Roksana), Andrzej Lampert i Rafał Żurek (Pasterz), Karol Kozłowski (Edrisi), Rafał Korpik (Archiereios) oraz Anna Lubańska (Diakonissa). Na scenie pojawią się również Chór, Balet i Orkiestra Teatru Wielkiego w Poznaniu. Za stronę wizualną spektaklu odpowiadają Julia Kosek (kostiumy i współtworzenie scenografii), Giuseppe di Iorio (reżyseria świateł) oraz Krystyna Lama Szydłowska (choreografia i ruch sceniczny), współtworząc spójną, wielowymiarową koncepcję inscenizacyjną.

Premiera „Króla Rogera” odbędzie się 24 kwietnia 2026 roku, a kolejne spektakle zaplanowano na 25, 26, 29 i 30 kwietnia 2026 roku.