Światowy Dzień Muzyki (International Music Day) obchodzony jest 1 października od 1975 roku. Jego inicjatorem był Yehudi Menuhin, ówczesny prezydent Międzynarodowej Rady Muzyki (International Music Council), działającej pod egidą UNESCO. Ideą święta jest przypominanie o muzyce jako wspólnym dobru ludzkości, a także zwracanie uwagi na rolę artystów, którzy to dobro tworzą i przekazują kolejnym pokoleniom.
Z okazji tego dnia Narodowy Instytut Muzyki i Tańca co roku zaprasza wybitnego polskiego artystę do napisania specjalnego przesłania. W 2026 roku jego autorem został Rafał Blechacz – pianista, zwycięzca XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
Muzyka bez filtrów
Blechacz rozpoczyna swoją refleksję od pytania o miejsce muzyki w życiu człowieka. Przypomina, że towarzyszy nam ona od starożytności, stając się nie tylko świadectwem epoki, ale także wyrazem naszego życia wewnętrznego.
Właśnie ta zdolność bezpośredniego oddziaływania staje się głównym tematem jego przesłania. Zdaniem pianisty emocjonalny wymiar muzyki pozwala ominąć intelektualne i werbalne bariery, docierając wprost do ludzkiej wrażliwości. Może pobudzać, skłaniać do dobra, a przede wszystkim „rozkruszyć mury niepotrzebnych podziałów”.
To zdanie szczególnie mocno wybrzmiewa dziś, gdy – jak zauważa artysta – otacza nas ogrom słów, definicji, komentarzy, systemów, przepisów, ale również opinii, które potrafią ranić i dzielić. Na tym tle muzyka jawi się Blechaczowi jako przestrzeń zupełnie innego porozumienia.
Pianista pisze o niej jako o źródle nadziei i harmonii, które może zmieniać człowieka, jeśli tylko pozwolimy jej rzeczywiście na nas oddziaływać. Muzyka nie jest więc w jego przesłaniu dekoracją codzienności ani jedynie przedmiotem estetycznej przyjemności. Ma znacznie głębszy wymiar – może kierować ku refleksji nad samym istnieniem i jego sensem.
Pełna treść orędzia Rafała Blechacza tutaj.
Od Orlińskiego do Blechacza
Przesłania publikowane z okazji 1 października tworzą już osobną opowieść o tym, czym dla najwybitniejszych polskich artystów jest muzyka. Ich autorami byli wcześniej m.in. Agata Szymczewska, Jadwiga Rappé , Irena Santor, Jerzy Maksymiuk, Krzysztof Penderecki, Michał Urbaniak, Witold Lutosławski, Krzysztof Trebunia-Tutka, Urszula Dudziak i Wojciech Waglewski. W 2023 roku orędzie z okazji Światowego Dnia Muzyki wygłosił Jakub Józef Orliński, w którym pisał, że muzyka jest dla niego szczęściem. Kontratenor pisał wówczas przede wszystkim o osobistej relacji z muzyką – o radości płynącej zarówno ze słuchania, jak i jej wykonywania.
W ubiegłym roku autorem przesłania został Marcin Zdunik. Wiolonczelista zwrócił uwagę przede wszystkim na wyjątkową zdolność muzyki do budowania relacji między ludźmi. Opisywał ją jako uniwersalny, choć odczytywany przez każdego inaczej język. W niespokojnym świecie muzyka stawała się w jego ujęciu przestrzenią współodczuwania – sposobem budowania mostów, jedności i empatii. Tegoroczna refleksja Rafała Blechacza rozwija podobny wątek, ale nadaje mu wyraźnie metafizyczny wymiar. Pianista nie zatrzymuje się na stwierdzeniu, że muzyka łączy. Dostrzega w niej siłę zdolną wpływać na wewnętrzne życie człowieka, prowadzić do dobra i przeciwstawiać się temu, co dzieli.
Święto, które ma już ponad pół wieku
Międzynarodowy Dzień Muzyki został ustanowiony z inicjatywy Yehudiego Menuhina i po raz pierwszy obchodzony był 1 października 1975 roku. Od ponad pół wieku przypomina więc o czymś, co w codziennym życiu wydaje się oczywiste, a jednak wcale oczywiste nie jest: muzyka pozostaje jednym z najbardziej uniwersalnych sposobów komunikacji pomiędzy ludźmi.
Jeśli cenisz nasze treści, możesz wesprzeć ORFEO symboliczną kawą ☕
☕ Postaw kawę





