Od mitu do pamięci. Wagner, Beer i Penderecki na IV Baltic Opera Festival

„Mity, gusła i zabobony. Opowieści, które budują wspólnotę” – to motto 4. edycji Baltic Opera Festival, która odbędzie się w dniach 2–7 lipca 2026 roku w Gdańsku i Sopocie. Tegoroczny program festiwalu koncentruje się wokół trzech wybitnych twórców: Richarda Wagnera, Krzysztofa Pendereckiego i Józefa Beera, których dzieła – choć powstałe w różnych epokach – podejmują wspólne pytania o tożsamość, pamięć i naturę wspólnoty.

Baltic Opera Festival, zainicjowany w 2023 roku przez Tomasza Koniecznego, od początku stanowi coś więcej niż przegląd spektakli. To artystyczny manifest, który traktuje operę jako narzędzie dialogu i refleksji nad współczesnością. Tegoroczna edycja – poprzez zestawienie mitów i historii, wielkich narracji i osobistych opowieści – pokazuje, że to właśnie opowieści budują wspólnotę: nadają sens doświadczeniu, porządkują pamięć i pozwalają odnaleźć miejsce jednostki w świecie.

W rzeczywistości naznaczonej dynamicznymi przemianami technologicznymi, politycznymi i społecznymi, sztuka pozostaje przestrzenią refleksji i zrozumienia. Baltic Opera Festival od początku swojego istnienia traktuje operę jako żywy język opowieści o współczesności – o lękach, odpowiedzialności i potrzebie wspólnoty.
– Sztuka powinna reagować na rzeczywistość, prowadzić dialog i budować mosty ponad podziałami – podkreśla Tomasz Konieczny, dyrektor artystyczny festiwalu. – Baltic Opera Festival jest miejscem spotkania różnych tradycji i wrażliwości, które razem tworzą wielogłosową opowieść o świecie.

Baltic Opera Festival 2025. Archiwum. „Pasja według św. Łukasza” © Karpati&Zarewicz
Baltic Opera Festival 2025. Archiwum. „Pasja według św. Łukasza” © Karpati&Zarewicz

Centralnymi punktami tegorocznej edycji będą dwa dzieła – monumentalna „Walkiria” Richarda Wagnera oraz polska prapremiera sceniczna „Polskiego Wesela” Józefa Beera. Choć powstały w odmiennych kontekstach historycznych, łączy je refleksja nad naturą człowieka, wspólnoty i pamięci. Program uzupełnią także koncert „Muzeum człowieka – Penderecki in memoriam”, w wykonaniu Sinfonietty Cracovii pod dyrekcją Michała Klauzy, poświęcony twórczości Krzysztofa Pendereckiego, recital wybitnej sopranistki Anett Fritsch z programem pieśni inspirowanych poezją Heinricha Heinego oraz familijna wersja „Złota Renu” dla dzieci, otwierająca operę na najmłodszą publiczność.

„Walkiria Richarda” Wagnera.
2 i 5 lipca 2026, godz. 17:30 | Opera Leśna w Sopocie

Prezentacja „Walkirii” wpisuje się w międzynarodowe obchody 150. rocznicy prapremiery tetralogii „Pierścień Nibelunga”. To jedno z najbardziej wymagających dzieł operowych – epicka opowieść o władzy, losie i moralności, w której mit staje się narzędziem analizy współczesności. Inscenizacja Opery Narodowej w Kopenhadze w reżyserii Johna Fulljamesa ukazuje Wotana jako „architekta świata” – figurę władzy bliską współczesnym twórcom rzeczywistości. Spektakl przenosi akcję do przestrzeni przypominającej nowoczesne studio projektowe, gdzie porządkowanie świata staje się aktem kontroli, a zarazem początkiem jego rozpadu.

„Walkiria” w Kopenhadze © Camilla Winther
„Walkiria” w Kopenhadze © Camilla Winther

„Walkiria”, prezentowana w Operze Leśnej w Sopocie – historycznym Teatrze Natury – zyska dodatkowy wymiar symboliczny. W otoczeniu przyrody opowieść o prapoczątkach świata i jego kruchości wybrzmi z wyjątkową siłą. W obsadzie znajdą się wybitni artyści światowych scen operowych: René Pape (Hunding), Regina Hangler (Brünnhilde), Izabela Matuła (Sieglinde), Stanislas de Barbeyrac (Siegmund) oraz Małgorzata Walewska (Fricka). W partii Wotana wystąpi dyrektor artystyczny Baltic Opera Festival, Tomasz Konieczny, od lat związany z repertuarem wagnerowskim i występujący na najważniejszych scenach operowych świata. Orkiestrę Opery Bałtyckiej poprowadzi Axel Kober. Spektakl jest koprodukcją Royal Danish Theatre i Greek National Opera.

„Polskie Wesele Józefa Beera” – polska prapremiera sceniczna.
3 i 4 lipca 2026, godz. 19:00 | Opera Bałtycka w Gdańsku

Drugim filarem festiwalu będzie „Polskie Wesele” Józefa Beera – dzieło, które po raz pierwszy w historii doczeka się w Polsce pełnej inscenizacji scenicznej. Ta niezwykła kompozycja, łącząca elementy opery, operetki i musicalu, była przed wojną międzynarodowym sukcesem, lecz zniknęła z repertuarów w wyniku tragicznych wydarzeń XX wieku.

– Historia Beera jest symbolem przerwanego losu artysty – mówi Łukasz Borowicz, kierownik muzyczny produkcji. – Jego muzyka zachwyca melodyką, harmonią i mistrzowską instrumentacją, a jednocześnie pozostaje dziś niemal nieznana. Prawdziwy kunszt tej muzyki – obok zjawiskowej melodyki – ujawnia się w harmonii: wyszukanych akordach, subtelnych modulacjach. Imponuje także mistrzostwo instrumentacji Beera (także pod tym względem Beer dorównuje najwybitniejszym twórcom swojej epoki).

Józef Beer © materiały prasowe
Józef Beer © materiały prasowe

„Polskie Wesele” opowiada historię miłości osadzoną w realiach zaboru rosyjskiego, gdzie prywatne losy bohaterów splatają się z pytaniami o tożsamość i pamięć. Reżyser Paweł Miśkiewicz odczytuje dzieło jako opowieść o „Polsce z pamięci” – kraju wyobrażonym, zbudowanym z mitów i stereotypów, które wciąż kształtują współczesną świadomość. Spektakl nie tylko przywołuje nostalgiczny obraz przeszłości, lecz także odsłania jego ciemniejsze strony: napięcia społeczne, przemoc i nierówności ukryte pod powierzchnią narodowych narracji.

Zestawienie „Walkirii” i „Polskiego Wesela” ma wymiar symboliczny. To spotkanie dwóch porządków – mitu i historii – oraz dwóch doświadczeń XX wieku: wielkiej tradycji europejskiej i tragicznie przerwanej biografii artysty. – Takie konfrontacje pozwalają spojrzeć na muzykę jako przestrzeń pamięci i refleksji nad historią – podkreśla Borowicz.

Krzysztof Penderecki i Sinfonietta Cracovia podczas koncertu w Sukiennicach w Krakowie © materiały prasowe
Krzysztof Penderecki i Sinfonietta Cracovia podczas koncertu w Sukiennicach w Krakowie © materiały prasowe

„Muzeum człowieka – Penderecki in memoriam”.
6 lipca 2026, godz. 19:00 | Opera Bałtycka w Gdańsku

Koncert„Muzeum człowieka – Penderecki in memoriam” w wykonaniu Sinfonietty Cracovii pod batutą Michała Klauzy to muzyczno-teatralny esej o pamięci, tożsamości i kondycji współczesnego człowieka, oddający hołd Krzysztofowi i Elżbiecie Pendereckim. Łącząc utwory Pendereckiego w spójną narrację, twórcy budują opowieść o pamięci, tożsamości i zagrożeniu utraty ciągłości kulturowej.

Spektakl, inspirowany ideą „muzeum po katastrofie”, ukazuje świat rozpadu pamięci i próbę odnalezienia jej sensu na nowo. Jest zarazem hołdem dla Krzysztofa i Elżbiety Pendereckich – ważnych postaci życia muzycznego, których działalność i wsparcie odegrały istotną rolę w rozwoju Sinfonietty Cracovii oraz Baltic Opera Festival. Program koncertu obejmuje „Trzy utwory w dawnym stylu”, „Sinfoniettę nr 2” na klarnet i orkiestrę kameralną, „Chaconne” z „Polskiego Requiem” oraz „Partitę” – prezentowaną w formie scenicznej, nawiązującej do historycznej inscenizacji z 1986 roku.

Sinfonietta Cracovia © materiały prasowe
Sinfonietta Cracovia © materiały prasowe

Recital Anett Fritsch.
7 lipca 2026, godz. 19:00 | Europejskie Centrum Solidarności

Finałem festiwalu będzie recital Anett Fritsch. Program „Madame, kocham panią”, oparty na poezji Heinricha Heinego, łączy pieśni Schumanna, Brahmsa, Straussa i innych kompozytorów z recytacją tekstów poety, tworząc spójną, niemal teatralną narrację – od miłosnego uniesienia po melancholię i refleksję.

Anett Fritsch należy do grona najbardziej cenionych śpiewaczek europejskich scen operowych, regularnie występując m.in. w Opernhaus Zürich, Teatro Real w Madrycie czy Staatsoper Unter den Linden w Berlinie. W Gdańsku zaprezentuje się w repertuarze szczególnie intymnym, obejmującym pieśni Roberta i Clary Schumannów, Mendelssohna, Fanny Hensel, Brahmsa, Straussa i Czajkowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem cykli Schumanna. Artystce towarzyszyć będą aktor Sven-Eric Bechtolf oraz pianista Florian Krumpöck.

Anett Fritsch © Katerina Kepka
Anett Fritsch © Katerina Kepka

„Złoto Renu” w specjalnej wersji dla dzieci.
1 lipca 2026, godz. 18:00, 2 lipca 2026, godz. 12:00 | Opera Leśna

Familijna wersja „Złota Renu”, przygotowana przez twórców Festiwalu w Wertingen, otwiera świat opery dla młodej publiczności. Skrócona forma i przystępna narracja pozwalają śledzić historię o władzy i odpowiedzialności, zachowując jednocześnie siłę muzyki Wagnera. Spektakl łączy walory edukacyjne z pełnowartościowym doświadczeniem artystycznym.

Reżyserem jest Daniel Schliewa – niemiecki tenor i współtwórca Festiwalu w Wertingen, związany m.in. z Theater Lübeck i Staatsoper Hamburg. Spektakl dostosowano do młodego odbiorcy poprzez uproszczone dialogi i przejrzystą konstrukcję, a starannie dobrane fragmenty muzyki umożliwiają pierwszy kontakt z operą. Całość uzupełniają barwne kostiumy i sugestywna scenografia.

„Złoto Renu” © Kinderoper Fotoclub Blickwinkel
„Złoto Renu” © Kinderoper Fotoclub Blickwinkel

Twórcy: reżyseria – Daniel Schliewa, Philip Lüsebrink; kierownictwo muzyczne – Stellario Fagone; tłumaczenie – Paulina Chmurska. Obsada: Viktoriia Shamanska, Iryna Melnyk, Nataliia Tepla, Annika Egert, Mateusz Kulczyński, Łukasz Konieczny, Szymon Kobyliński, Daniel Schliewa, Piotr Maciejowski.

Baltic Opera Festival
2–7 lipca 2026
Gdańsk i Sopot

Aktualności, program i bilety: www.balticoperafestival.pl

ORFEO Fundacja im. Bogusława Kaczyńskiego jest od pierwszej edycji jednym z patronów medialnych tego wydarzenia.

 

Jeśli cenisz nasze treści, możesz wesprzeć ORFEO symboliczną kawą ☕

Postaw kawę
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img

Również popularne