„Bal w operze” Leszka Możdżera w Warszawskiej Operze Kameralnej

Nowa realizacja Warszawskiej Opery Kameralnej to spektakl budowany na przecięciu teatru, muzyki i literatury, w którym ironia, groteska i satyra stają się narzędziem opowieści o mechanizmach władzy, społecznych aspiracjach i ludzkiej próżności. Twórcy sięgają po tekst Tuwima, proponując jego współczesną interpretację – zachowując przy tym siłę języka, bezkompromisowość diagnozy i charakterystyczną dla autora ostrość spojrzenia.

Poemat, który wstrząsnął literaturą

„Bal w operze” powstał w 1936 roku, jednak z powodu swojej radykalnej wymowy przez długie lata nie mógł ukazać się w pełnej formie – w całości został opublikowany dopiero w 1982 roku. Poemat Tuwima jest wizją świata pogrążonego w dekadencji i moralnym chaosie. Podczas tytułowego balu spotykają się przedstawiciele elit politycznych, finansowych i towarzyskich, którzy – oddając się zabawie i demonstracyjnemu przepychowi – ignorują symptomy nadchodzącego kryzysu. W groteskowej, często brutalnej formie poeta stworzył przenikliwą diagnozę rzeczywistości międzywojennej Polski, uderzając zarówno w polityczną hipokryzję, jak i w mechanizmy władzy oraz społecznej obłudy.

Jedną z najbardziej niezwykłych cech utworu jest jego językowa różnorodność i kompozycyjna swoboda. Tuwim zestawia fragmenty realistyczne z obrazami niemal fantastycznymi, przechodzi od ironii i groteski do wizji o niemal apokaliptycznym charakterze. W poemacie pojawiają się także odwołania do Apokalipsy św. Jana, które kontrastują z brutalnością i dosadnością języka ulicy. Dzięki tej stylistycznej odwadze „Bal w operze” do dziś pozostaje jednym z najważniejszych, najbardziej oryginalnych i najbardziej prowokacyjnych tekstów polskiej literatury XX wieku.

„Bal w operze” Leszka Możdżera

Warszawska realizacja poematu przyjmuje formę widowiska muzyczno-teatralnego, które łączy elementy opery, performansu i współczesnego teatru. Groteska, obecna w tekście Tuwima, z czasem ustępuje tu atmosferze narastającego napięcia – pod maską luksusu i zabawy pojawia się obraz świata stojącego na krawędzi.

Warstwę muzyczną spektaklu stworzył Leszek Możdżer, jeden z najbardziej cenionych polskich pianistów i kompozytorów. Artysta pełni także funkcję kierownika muzycznego i jest obecny na scenie jako wykonawca, współtworząc dramaturgię przedstawienia i dialog między muzyką a słowem.

Jak podkreślał w rozmowie dla portalu ORFEO: „Estetyka jazzu nie jest jedyną, która jest mi bliska. Także muzyka klasyczna fascynuje mnie poprzez szlachetność swojego brzmienia. Zawsze interesowało mnie działanie na pograniczu stylu wszystkich gatunków. Każdy z nich ma coś ciekawego do zaproponowania.”

Reżyserka Agnieszka Płoszajska proponuje odczytanie bezkompromisowe i momentami autoironiczne, mocno osadzone we współczesnej wrażliwości scenicznej. W jej koncepcji publiczność zostaje wciągnięta w strukturę wydarzeń, stając się uczestnikiem tytułowego balu.

Produkcję przygotowują: reżyseria – Agnieszka Płoszajska, kierownictwo muzyczne i muzyka – Leszek Możdżer, scenografia – Katarzyna Gabrat-Szymańska, kostiumy – Małgorzata Słoniowska, choreografia – Santiago Bello, reżyseria dźwięku – Piotr Taraszkiewicz, reżyseria świateł – Adam Tyszka, multimedia – Karolina Jacewicz, przygotowanie wokalne – Paulina Stekla.

Warstwę muzyczną tworzyć będzie zespół instrumentalny w składzie: Leszek Możdżer – fortepian i instrumenty klawiszowe, Piotr Mania – fortepian i instrumenty klawiszowe, Patryk Stachura – gitara basowa, Sebastian Frankiewicz – perkusja, Paweł Dobrowolski – perkusja.

Wystąpią: Maciej Maciejewski, Jeremiasz Gzyl, Marta Burdynowicz, Joanna Gorzała, Stefan Andruszko, Patryk Bartoszewicz, Agnieszka Tylutki, Katarzyna Domalewska, Łukasz Mazurek, Andrzej Skorupa, Przemysław Niedzielski, Marcin Wortmann, Maciej Tomaszewski, Wojciech Kurcjusz, Karol Ledwosiński, Bartosz Łyczek, Jędrzej Czerwonogrodzki, Łukasz Kamiński, Aleksandra Gotowicka, Monika Łopuszyńska, Klaudia Duda, Katarzyna Jamróz, Alicja Węgorzewska-Whiskerd, Marta Florek oraz Leszek Możdżer. W przedstawieniu pojawią się także akrobaci Patryk Rybarski i Anna Czarniecka oraz zespół tancerzy i performerów.

Leszek Możdżer, „Bal, w operze”, według poematu Juliana Tuwima
Premiera: 26 marca 2026 roku.
Kolejne spektakle: 27, 28, 29 marca 2026 roku.

Miejsce: Basen Artystyczny Warszawskiej Opery Kameralnej, ul. Konopnickiej 6, Warszawa.