Barwny życiorys Lorenzo da Ponte mógłby sam stać się materiałem na operę. Poeta, librecista, wenecki wolnomyśliciel i przyjaciel Casanovy, przemierzył drogę od osiemnastowiecznej Europy po Stany Zjednoczone, zostawiając po sobie nie tylko fascynujące wspomnienia, lecz także teksty, które na trwałe weszły do historii teatru muzycznego. Lorenzo da Ponte należy do najważniejszych librecistów w dziejach opery; w historii włoskiego teatru muzycznego wymienia się go obok Pietra Metastasia. O ile Metastasio ukształtował model XVIII-wiecznej opery seria, o tyle Da Ponte – przede wszystkim dzięki współpracy z Mozartem – współtworzył dzieła o wyjątkowej żywości dialogu, psychologicznej przenikliwości i teatralnej sile.

Da Ponte odegrał również ważną rolę w rozwoju życia muzycznego po drugiej stronie Atlantyku. Po emigracji do Stanów Zjednoczonych popularyzował tam literaturę i kulturę włoską, a w 1833 roku współtworzył przedsięwzięcie operowe w Nowym Jorku. Jego działalność należała do ważnych etapów rozwoju opery w mieście, które pół wieku później doczekało się Metropolitan Opera.
Punktem wyjścia spektaklu są jego „Pamiętniki”. Da Ponte napisał około 58 librett, w tym także tłumaczenia i przeróbki, współpracując m.in. z Antoniem Salierim, Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem, Vicente Martínem y Solerem, Giovannim Paisiellem, Franceskiem Bianchim i Peterem von Winterem. Jego autobiograficzne zapiski, (opublikowane w Polsce w 1977 roku przez PWN w przekładzie J. Popiela), zostały zestawione z muzyką Mozarta, tworząc sceniczny dialog dwóch wybitnych osobowości.

Najważniejszym punktem tej współpracy pozostaje słynna „włoska trylogia”: „Wesele Figara”, „Don Giovanni” i „Così fan tutte”. Każdy z tych tytułów odsłania inne oblicze wspólnej twórczości Mozarta i Da Ponte – od błyskotliwego komizmu i społecznej przewrotności „Wesela Figara”, przez mrok, namiętność i metafizyczny wymiar „Don Giovanniego”, po subtelne i niejednoznaczne studium uczuć w „Così fan tutte”.
Twórcy spektaklu sięgają jednak nie tylko po najbardziej znane arie i ansamble. Zestawienie muzyki z fragmentami wspomnień Da Ponte przypomina, że za dziełami należącymi dziś do żelaznego repertuaru operowego stały konkretne doświadczenia, ambicje, konflikty i emocje ich autorów. Librecista pojawia się więc nie tylko jako współpracownik Mozarta, lecz także jako pełnokrwista, fascynująca postać swojej epoki.

Szczególną rolę w spektaklu powierzono Mariuszowi Kwietniowi, który wystąpi w partii mówionej. Artysta przez lata należał do czołowych barytonów światowych scen operowych, a Don Giovanni był jedną z jego najważniejszych i najbardziej cenionych kreacji. W spektaklu Akademii Operowej spotka się z młodymi śpiewakami przygotowującymi się do profesjonalnej kariery.
Na scenie wystąpią adepci Programu Kształcenia Młodych Talentów AKADEMIA OPEROWA: Daria Korolova, Adriana Masiak, Wiktoria Nowak-Kowalska, Alina Prochowska, Viktoriia Shamanska, Gabriela Stolińska, Magdalena Węgielnik, Emilia Rabczak, Weronika Wojtkowska, Patryk Wnuk, Adam Kaczmarek, Wojciech Kaczmarek, Mikołaj Niżegorodcew, Benedykt Szostok, Filip Awksietijuk, Grzegorz Ciulkin i Mikołaj Klyta. Przy fortepianach zasiądą Natalia Jadzińska, Gabriela Lasota, Bohdana Mandziuk i Piotr Zuchowski.

Za reżyserię i dramaturgię odpowiada Ewa Rucińska, za kierownictwo przygotowań muzycznych, casting oraz aranżacje na dwa fortepiany – Sophia Muñoz. Scenografię i adaptację kostiumów z zasobów Teatru Wielkiego – Opery Narodowej przygotowała Barbara Bińkowska, reżyserię świateł Maciej Igielski, projekcje Piotr Majewski, a ruch sceniczny Ilona Molka.
Nad przygotowaniem wokalnym i muzycznym uczestników pracowali Izabela Kłosińska, Olga Pasiecznik, Mariusz Kwiecień, Sophia Muñoz, Sonia Prina, Michał Biel, Noa Naamat i Lochlan Brown.

Program Kształcenia Młodych Talentów – AKADEMIA OPEROWA działa w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej od 2011 roku pod kierunkiem Beaty Klatki. Program wspiera młodych śpiewaków i pianistów poprzez kursy mistrzowskie, warsztaty oraz indywidualne konsultacje wokalne, aktorskie i językowe. Wśród jego adeptów i absolwentów są artyści występujący dziś na najważniejszych scenach operowych, m.in. Jakub Józef Orliński, Andrzej Filończyk, Krzysztof Bączyk, Hubert Zapiór, Magdalena Lucjan, Teona Todua czy Michał Biel. Produkcje Akademii Operowej pojawiają się też na platformie OperaVision.
Spektakle „Pamiętniki da Ponte pisane muzyką Mozarta” odbędą się 27, 29 i 30 września 2026 roku w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej.
Jeśli cenisz nasze treści, możesz wesprzeć ORFEO symboliczną kawą ☕
☕ Postaw kawę





