90. urodziny Renato Brusona, znakomitego włoskiego barytona

Dzisiaj, 13 stycznia 90. urodziny obchodzi Renato Bruson, włoski baryton, który urodził się w 1936 roku w Granze, niedaleko Padwy. Zasłynął jako znakomity interpretator ról Verdiowskich, takich, jak tytułowy Makbet, Rigoletto, Nabucco czy Simon Boccanegra. Występował m.in. w nowojorskiej The Metropolitan Opera, mediolańskim Teatro alla Scala czy londyńskiej Royal Opera House.

Renato Bruson urodził się 13 stycznia 1936 roku w Granze, niewielkiej miejscowości na południe od Padwy. Talent muzyczny objawiał już w wieku dziecięcym – śpiewał w chórze kościelnym. Mimo niesprzyjających warunków ekonomicznych, a dzięki wsparciu przyjaciół i stypendiom naukowym, ukończył studia wokalne w Konserwatorium w Padwie. Naukę śpiewu rozpoczął u Eleny Favy, a umiejętności wokalne doskonalił pod okiem takich barytonów, jak Tito Gobbi, Ettore Bastianini, Aldo Protti i Giangiacomo Guelfi.

Zadebiutował w 1961 roku rolą Hrabiego di Luny w „Trubadurze” Giuseppe Verdiego na scenie Teatro Lirico Sperimentale w Spoleto. Początkowo występował przede wszystkim w teatrach włoskich – jako Riccardo w „Purytanach” Belliniego w Teatro dell’Opera di Roma w 1962 roku, a następnie w Teatro Biondo i Teatro Massimo w Palermo, Teatro Comunale w Modenie, Teatro La Fenice w Wenecji oraz z orkiestrą Radiotelevisione italiana (RAI) w Turynie i Neapolu.

Grace Bumbry i Renato Bruson śpiewają duet „Donna, chi sei?” z „Nabucca”, Gala z okazji obchodów  stulecia Metropolitan Opera w  1983 roku, dyryguje Thmas Fulton

W 1967 roku wystąpił w „Mocy przeznaczenia” Verdiego w Teatro Regio w Parmie, gdzie partnerował takim uznanym śpiewakom, jak Franco Corelli, Mario Carlin i Agostino Ferrin. Dzięki odniesionemu sukcesowi otrzymał angaż do nowojorskiej The Metropolitan Opera, w której zadebiutował w 1969 roku rolami Henryka w „Łucji z Lammermoru” Donizettiego oraz di Luny w „Trubadurze” (u boku Plácida Dominga, Martiny Arroyo, Grace Bumbry i pod batutą Zubina Mehty).

W 1970 roku rozpoczął wieloletnią współpracę z włoskim dyrygentem Riccardo Mutim. Po raz pierwszy wystąpił pod jego batutą jako Renato w „Balu maskowym” we Florencji. Artyści zrealizowali wspólnie wiele nagrań m.in. partii Giorgia Germonta w „Traviacie” (EMI 1980, z Renatą Scotto i Alfredem Krausem), Don Carla w „Ernanim” (Kultur Video 1983, DVD z Plácidem Domingiem, Mirellą Freni i Nicolaiem Ghiaurovem), tytułowego Nabucca (Warner 1987, DVD z Geną Dimitrową i Paatem Burczuladze) czy Rigoletta (Sony 1995, z Andreą Rost i Roberto Alagną).

Renato Bruson, „Oh, de’ verd’anni miei”, z „Ernaniego” , La Scala 1982, dyryguje Riccardo Muti

Lata 70. przyniosły mu wiele istotnych debiutów m.in. w mediolańskiej La Scali (Antonio w „Lindzie di Chamonix” Donizettiego w 1972 roku), na Festiwalu w Edynburgu (Ezio w „Attyli” w 1972 roku), w londyńskiej Royal Opera House (Renato w „Balu maskowym” w 1975 roku, zastępując Piera Cappuccilliego), wiedeńskiej Staatsoper (Makbet w 1978 roku).

Na scenę nowojorskiej Met powracał jako Giorgio Germont w „Traviacie” (1981), Don Carlo w „Mocy przeznaczenia” (z Grace Bumbry, José Carrerasem i Nicolaiem Ghiaurovem w 1983 roku) oraz Rodrigo w „Don Carlosie” (wraz z Montserrat Caballé i Shirley Verrett w 1984 roku). W latach 80. rozszerzył swój repertuar m.in. o rolę tytułowego Don Giovanniego w dziele Mozarta czy Carla Gérarda w „Andrea Chénier” Umberta Giordana.

Katia Ricciarelli (Alicja Ford) i Renato Bruson (Fastaff, Londyn 1982  © domena publiczna
Katia Ricciarelli (Alicja Ford) i Renato Bruson (Fastaff, Londyn 1982 © domena publiczna

Wykonywał wiele ról w operach Gaetana Donizettiego, m.in. Henryk w „Łucji z Lammermoru”, Książę w „Roberto Devereux”, Alfonso w „Faworycie”, Antonio w „Lindzie z Chamounix” i tytułowy Don Pasquale. W operach Giuseppe Verdiego kreował m.in. Don Carla w „Ernanim”, Ezia w „Attyli”, Millera w „Luizie Miller”, Hrabiego di Lunę w „Trubadurze”, Giorgia Germonta w „Traviacie”, Renata w „Balu maskowym”, Don Carla w „Mocy przeznaczenia”, Rodriga w „Don Carlosie, Amonasra w „Aidzie”, Jagona w „Otellu”, a także tytułowego Nabucca, Makbeta, Rigoletta, Simona Boccanegrę i Falstaffa.

Renato Bruson wystąpił także kilkukrotnie w Teatrze Wielkim w Łodzi. W 2001 roku został zaproszony do wykonania tytułowej roli w „Makbecie” (w roli Lady Makbet wystąpiła wówczas Krystyna Rorbach). W 2002 roku występował w Łodzi w roli Giorgio Germonta w „Traviacie”, partnerując obsadzonej w roli Violetty Valéry Joannie Woś. W tym samym roku wykonał jeszcze tytułową partię w premierowym spektaklu „Falstaffa”.

Krystyna Rorbach (Lady Makbet), Renato Bruson (Makbet), 2001 © Chwalisław Zieliński, Cyfrowe Muzeum Teatru Wielkiego w Łodzi
Krystyna Rorbach (Lady Makbet), Renato Bruson (Makbet), 2001 © Chwalisław Zieliński, Cyfrowe Muzeum Teatru Wielkiego w Łodzi

Występował jeszcze po ukończeniu 70 lat, m.in. jako Giorgio Germont w „Traviacie” w La Scali w 2008 roku, a w 2009 roku wystąpił w roli Jagona w wyreżyserowanej przez siebie inscenizacji „Otella”w Teatro dell’Aquila w Fermo, z kostiumami i scenografią Tity Tegano, prywatnie żony artysty. W 2010 roku świętował jubileusz 50-lecia pracy artystycznej – zainaugurował nowy sezon Teatro dell’Opera di Roma śpiewając Falstaffa w inscenizacji Franca Zeffirelliego, a następnie wystąpił w roli Scarpii w „Tosce” Pucciniego w Teatro di San Carlo w Neapolu. W 2011 roku została wydana książka „Renato Bruson. Il volto, il gesto e il passo” („Renato Bruson. Twarz, gest i krok”) napisana przez Titę Tegano. W tym samym roku dał szereg recitali m.in. w Gran Teatre del Liceu w Barcelonie, Teatro alla Scala w Mediolanie, Teatro Regio w Parmie, Teatro Regio w Turynie i Teatro Massimo w Palermo.

Renato Bruson jako Gerard, „Nemico della Patria?!”, „Andrea Chénier”, Chicago 1979, dyryguje Bruno Bartoletti
Renato Bruson jako Gerard, „Nemico della Patria?!”, „Andrea Chénier”, Chicago 1979, dyryguje Bruno Bartoletti

Interpretacje Renato Brusona wyróżnia eleganckie, kunsztowne prowadzenie fraz, niesamowita muzykalność, charakterystyczna, wyrazista barwa głosu i charyzma sceniczna. Wśród rejestracji płytowych wyróżniają się nagrania „Luizy Miller” (1979) i „Balu maskowego” (1980), oba wydane przez Deutsche Grammophon, w których Renatowi Brusonowi towarzyszą Katia Ricciarelli i Plácido Domingo. Warto posłuchać wydanych przez Dekkę „Rigoletta” (1981, z Editą Gruberovą i Neilem Shicoffem, pod batutą Giuseppe Sinopoliego) i „Balu maskowego” (1983, z Lucianem Pavarottim i Margaret Price, pod batutą Georga Soltiego) czy sygnowanych przez DG „Falstaffa” (1982, z Katią Ricciarelli i Leo Nuccim, pod batutą Carla Marii Giuliniego) i „Makbeta” (1983, z Marą Zampieri i pod batutą Sinopoliego).

reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img
reklamaspot_img

Również popularne