Pierwsze wykonanie „Walkirii” odbyło się 26 czerwca 1870 roku w Königliches Hof-und National Theater w Monachium. Dyrygował Franz Wüllner, w obsadzie znaleźli się m.in. Therese Wogl (Zyglinda), Henrich Vogl (Zygmunt), August Kindermann (Wotan), Sophie Stehle (Brunhilda). Po raz drugi „Walkirię” zaprezentowano na scenie podczas pierwszego całościowego wystawienia tetralogii „Pierścień Nibelunga” – 14 sierpnia 1876 roku w ramach uroczystości otwarcia Festspielhausu w Bayreuth. Spektakl wyreżyserował sam kompozytor, a główne role śpiewali: Josefine Scheffsky (Zyglinda), Albert Niemann (Zygmunt), Franz Betz (Wotan), Amalie Materna (Brunhilda), Friederike Sadler-Grün (Fryka). Dyrygował Hans Richter.
W 2026 roku upływa 150 lat od pierwszego kompletnego wykonania „Pierścienia Nibelunga”. Baltic Opera Festival wpisuje się w jubileuszowe obchody. Podczas IV edycji wydarzenia, 2 i 5 lipca 2026 roku w Operze Leśnej w Sopocie wystawiona zostanie „Walkiria”, druga część monumentalnego cyklu Richarda Wagnera, w reżyserii Johna Fulljamesa. Inscenizacja powstała w koprodukcji z Royal Danish Theatre i Greek National Opera. Orkiestra Opery Bałtyckiej w Gdańsku, rozszerzona o muzyków Orkiestry Symfonicznej Lwowskiej Filharmonii Narodowej im. Myrosława Skoryka, zagra pod batutą niemieckiego dyrygenta, Axela Kobera. W międzynarodowej obsadzie solistów znaleźli się: Wotan – Tomasz Konieczny, Zygmunt – Stanislas de Barbeyrac, Zyglinda – Izabela Matuła, Brunhilda – Regine Hangler, Hunding – René Pape, Fraka – Małgorzata Walewska.
Wbrew pozorom dzieła Richarda Wagnera są mocno zakorzenione w polskiej tradycji operowej. W marcu 1902 roku „Walkirię” po raz pierwszy w Polsce zaprezentowano w wersji koncertowej w Filharmonii Warszawskiej, dyrygował Emil Młynarski. – „Siegmundem, pełnym nadzwyczajnego w dykcyi wyrazu, był p. Bandrowski, całą duszą oddany Wagnerowi, a Hunding miał dzielnego przedstawiciela w p. Didurze” – relacjonował Władysław Bogusławski.
Rok później, jubileusz 70-lecia Teatru Wielkiego w Warszawie świętowano sceniczną premierą „Walkirii” (24 lutego 1903 roku). – „Reżyser Floryański zasłużył na wieniec co najmniej złoty, całą bowiem część reżyserską widowiska opracował tak efektownie, tak gustownie i w myśl wymagań Wagnera, że pod względem wystawy „Walkirii” na naszej scenie mogą pozazdrościć nawet pierwszorzędne teatry europejskie” – czytamy w jednej z recenzji. Spektakl przygotowano w języku polskim. Dyrygował włoski kapelmistrz Vittorio Podesti, a reżyserował słynny tenor Władysław Floriański. Wśród wykonawców znaleźli się m.in. Konrad Zawiłowski (Wotan), Aleksander Bandrowski (Zygmunt), Helena Zboińska-Ruszkowska (Brunhilda), Michalina Frenklówna (Fryka).
W kolejnych latach obsady zmieniały się wielokrotnie, a w większości złożone były z rodzimych śpiewaków. Z czasem reżyser Władysław Floriański podjął się wykonywania roli Zygmunta, którą współdzielił z Ignacym Dygasem. Gabriel Górski i Adam Didur wykonywali rolę Wotana, a Maria Gembarzewska – rolę Brunhildy, na zmianę z Karoliną Pietraszewską, obsadzoną również w roli Fryki. W roli Zyglindy występowała Janina Korolewicz-Waydowa.
W tym samym czasie w Teatrze Miejskim we Lwowie przygotowano premierę „Walkirii”, która odbyła się 6 listopada 1903 roku. Główne role śpiewali: Janina Korolewicz-Waydowa (Zyglinda), Aleksander Bandrowski (Zygmunt), Konrad Zawiłowski (Wotan), Maria Gembarzewska (Brunhilda), Zygmunt Mossoczy (Hunding) i Amalia Kasprowiczowa (Fryka). Dyrygował Filippo Brunetto.
Na przełomie XIX i XX wieku tak wielu polskich śpiewaków występowało na świecie w partiach Wagnerowskich, że szczegółowe opisanie ich karier rozsadziłoby ramy niniejszego tekstu. W nowojorskiej The Metropolitan występowała Felicja Kaszowska, w „Walkirii” zamiennie śpiewała aż cztery partie: Zyglindy, Brunhildy, Fryki i Ortlindy. W 1901 roku zaśpiewała w Bayreuth partię Brunnhildy w „Pierścieniu Nibelunga” pod batutą Siegfrieda Wagnera. Adelina Bolska była pierwszą wykonawczynią roli Zyglindy w Teatrze Maryjskim w Petersburgu. Zyglindę w Metropolitan śpiewała Karolina Beethówna, szerzej znana jako Lola Beeth. Jan Reszke śpiewał partię Zygmunta w Londynie. Władysława Chotkowska wcielała się w rolę Fryki w Teatro Communale w Bolonii, a Adam Didur był Wotanem w Teatro Colon w Buenos Aires i w La Scali. W Mediolanie w partii Brunhildy występowała także Margot Kaftal, zapraszana również do wykonywania tej partii w spektaklach Opery w Rzymie, gdzie śpiewała ją naprzemiennie z Heleną Rakowską.
W 1913 roku przygotowano w Warszawie nową inscenizację w reżyserii Mikołaja Lewickiego i pod batutą Pietra Ciminiego. Spektakl wszedł do stałego repertuaru stołecznego teatru, był wielokrotnie wznawiany. Występowali w nim m.in. Janina Korolewicz-Waydowa, Matylda Polińska-Lewicka, Wanda Wermińska (Zyglinda), Ignacy Dygas, Stanisław Gruszczyński, Bronisław Romaniszyn (Zygmunt), Adam Didur, Marian Palewicz (Wotan), Helena Zboińska-Ruszkowska (Brunhilda), Aleksander Michałowski, Tadeusz Wierzbicki (Hunding), Hanna Skwarecka (Fryka). W Operze Poznańskiej premiera „Walkirii” odbyła się 18 grudnia 1921 roku – pod batutą Adama Dołżyckiego, w reżyserii Adama Ludwiga i scenografii Stanisława Jarockiego (w roli Zygmunta występował Franciszek Bedlewicz). „Walkirię” w okresie międzywojennym wystawiono również w Operze Leśnej w Sopocie, premiera odbyła się 27 lipca 1924 roku.
W Lwowie miała miejsce pierwsza polska prezentacja całej tetralogii, która odbyła się na przełomie 1910 i 1911 roku. W Warszawie kompletny „Pierścień Nibelunga” zabrzmiał dopiero w styczniu 1978 roku w ramach gościnnych spektakli Opery Królewskiej w Sztokholmie. W inscenizacji wyreżyserowanej przez Folke’a Abeniusa w roli Brunhildy wystąpiła wówczas słynna sopranistka Berit Lindholm. Wcześniej jeszcze, w 1970 roku „Walkirię” zaprezentowała Warszawiakom w ramach gościnnego spektaklu Opera w Wiesbaden.
W latach powojennych obserwujemy spadek obecności polskich artystów na światowych scenach, spowodowany zmianą ustroju politycznego kraju. W 1946 roku Wanda Wermińska wystąpiła w roli Zyglindy w Teatro Colon w Buenos Aires, a Tadeusz Wierzbicki w latach 50. XX wieku wcielał się w Hundinga w Teatrze Królewskim La Monnaie w Brukseli.
W powojennej Polsce po raz pierwszy „Walkirię” wystawił w 1984 roku Teatr Wielki w Łodzi. Inscenizacja przygotował niemiecki reżyser Wolfgang Weit, scenografię zaprojektowała Jadwiga Jarosiewicz, a kierownictwo muzyczne premiery objął Tadeusz Kozłowski. W obsadzie znaleźli się przede wszystkim ówcześni etatowi soliści łódzkiego teatru m.in. Zygmunt Zając (Zygmunt), Elżbieta Nizioł, Barbara Rusin (Zyglinda), Romuald Tesarowicz (Wotan), Hanna Rumowska-Machnikowska (Brunhilda), Tomasz Fitas, Zdzisław Krzywicki (Hunding), Jolanta Bibel, Alicja Pawlak, Kinga Rosińska (Fryka).
Z rolą Zyglindy w późniejszym okresie kariery zmierzyła się Teresa-Żylis Gara. W Paryżu w 1986 roku wzięła udział w koncertowym wykonaniu „Walkirii” z Nouvel Orchestre Philharmonique de Radio France pod batutą Marka Janowskiego. Towarzyszyli jej m.in. James King (Zygmunt), Donald McIntyre (Wotan), Ute Vinzing (Brunhilda), Waltraud Meier (Fryka), Matthias Hölle (Hunding). Zachowała się rejestracja radiowej transmisji tego koncertu. Warto również odnotować, że Bożena Kinasz-Mikołajczak śpiewała partię Zyglindy na scenie Opery w Wuppertalu w 1975 roku, a w 1990 roku w „Walkirii” w nowojorskiej Met pod batutą Jamesa Levine’a wystąpiła Hanna Lisowska, zastępując niedysponowaną Jessye Norman.
Pod koniec lat 80. XX wieku dyrektor Teatru Wielkiego w Warszawie, dyrygent Robert Satanowski podjął się przygotowania pierwszej powojennej realizacji całego „Pierścienia Nibelunga”. Inscenizacje wyreżyserował August Everding, autorem scenografii był Günther Schneider-Siemssen, a kostiumów – Andrzej Kreutz Majewski. Premiera „Walkirii” odbyła się 30 kwietnia 1988 roku. Szóste przedstawienie (15 marca 1989 roku) zagrano podczas pierwszej powojennej kompletnej prezentacji „Pierścienia”. Łącznie, wraz ze wznowieniem tytułu w 1999 roku pod batutą Jacka Kaspszyka, tę inscenizację „Walkirii” na warszawskiej scenie zaprezentowano 14 razy.
W obsadzie znaleźli się m.in. Arley Reece, Matti Kastu, Elliot Palay, Manfred Jung, Douglas Spurlin (Zygmunt), Barbara Zagórzanka, Barbara Rusin-Knap, Kristine Ciesinski, Joanna Cortes (Zyglinda), Franz Ferdinand Nentwig, Hans Kiemer, Edward Crafts (Wotan), Gudrun Volkert, Anna Green, Hanna Lisowska (Brunhlida), Ryszard Morka, Jerzy Ostapiuk, Paweł Izdebski (Hunding), Krystyna Szostek-Radkowa, Wanda Bargiełowska-Bargeyllo, Agnieszka Dąbrowska (Fryka).
Pięć lat po ostatnich spektaklach, „Walkirię” w formie koncertowej w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej wykonano 22 października 2005 roku. Za pulpitem dyrygenckim stanął Jacek Kaspszyk. Partię Zygmunta wykonał Plácido Domingo, partię Zyglindy – Mlada Khudoley, Wotana – Evgeny Nikitin, a Brunhildy – Olga Savova. Pozostałe zaśpiewali polscy soliści m.in. Rafał Siwek jako Hunding i Elżbieta Kaczmarzyk-Janczak jako Fryka.
W 2004 roku „Walkirię” w przestrzeni wrocławskiej Hali Stulecia wystawiła Opera Dolnośląska. Reżyserem inscenizacji był Hans-Peter Lehmann, scenografię zaprojektował Waldemar Zawodziński, kostiumy przygotowała Małgorzata Słoniowska kierownictwo muzyczne premiery objęła Ewa Michnik. Była to część kompletnej realizacji „Pierścienia Nibelunga” (lata 2003-2006), tetralogię w całości zaprezentowano w 2006 roku. W obsadzie znaleźli się m.in. Ewa Vesin, Elisabeth Werres (Zyglinda), Peter Svensson, Oleg Balashov (Zygmunt), Bogusław Szynalski, Johannes von Duisburg (Wotan), Margerita Stein, Ursula Prem (Brunhlida), Wiktor Gorelikow (Hunding), Elżbieta Kaczmarzyk-Janczak, Beata Libera-Orkowska (Fryka).
Obecnie kilkoro polskich śpiewaków wykonuje partie Wagnerowskie na światowych scenach. Rola Wotana w „Walkirii” należy do najważniejszy pozycji w repertuarze bas-barytona Tomasza Koniecznego. Artysta wykonywał ją w takich teatrach, jak Wiener Staatsoper, Bayerische Staatsoper w Monachium, Teatro Real w Madrycie, Royal Danish Opera w Kopenhadze, Opernhaus Zürich i Staatsoper Unter den Linden w Berlinie, podczas Budapesztańskich Dni Wagnerowskich i słynnego Festiwalu w Bayreuth; pod batutą takich dyrygentów, jak Adam Fischer, Franz Welser-Möst, Kent Nagano, Axel Kober, Cornelius Meister, Sir Simon Rattle, Philippe Jordan i Simone Young. Jego interpretacja została także uwieczniona na nagraniu, zrealizowanym z Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin pod batutą Marka Janowskiego i wydanym na płytach nakładem wytwórni Pentatone.
Role Zyglindy i Brunhildy w „Walkirii” zamiennie wykonuje Magdalena Anna Hofmann. Polska sopranistka w roli Zyglindy występowała m.in. w Stadttheater Minden czy podczas Tiroler Festspiele w Erl, a w roli Brunhildy – w Stadttheater Klagenfurt czy w Saarländisches Staatstheater w Saarbrücken. W czerwcu 2026 roku występuje w roli Zyglindy podczas Budapesztańskich Dni Wagnerowskich.
Ewa Vesin początkowo wykonywała w „Walkirii” rolę Zyglindy – wzięła udział we wrocławskiej realizacji tego tytułu w 2004 roku, a następnie wykonywała tę rolę pod batutą Jacka Kaspszyka w Filharmonii Poznańskiej i Filharmonii Narodowej. W 2024 roku artystka po raz pierwszy zmierzyła się z partią Brunhildy podczas koncertowego wykonania „Walkirii” pod batutą Oksany Lyniv w Teatro Comunale di Bologna, a kilka miesięcy później występowała w tej roli w Operze w Pekinie.
Latem 2026 roku na Festiwalu w Bayreuth w roli Rossweissy w „Walkirii” wystąpi Natalia Skrycka. Na swoim koncie ma angaże w 2024 i 2025 roku w Bayreuth w roli Wellgundy w „Złocie Renu” i w „Zmierzchu bogów”. Wcześniej polska mezzosopranistka występowała w „Walkirii” w partiach Siegruny i Schwertleity w Staatsoper Unter den Linden w Berlinie.
Jeśli cenisz nasze treści, możesz wesprzeć ORFEO symboliczną kawą ☕
☕ Postaw kawę
